Làn sóng trả mặt bằng đang ngày càng lan rộng ở cả 3 thành phố lớn Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp, tiểu thương ồ ạt trả mặt bằng như hiện nay, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nguyên nhân và những vấn đề xoay quanh thực trạng này.
Những cửa hàng, cơ sở kinh doanh nào trả mặt bằng nhiều nhất
Trả mặt bằng tập trung chủ yếu ở các ngành hàng như: Thời trang, bán lẻ truyền thống, dịch vụ ăn uống tại các tuyến phố trung tâm ở TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
Ngành thời trang và bán lẻ truyền thống
Tại TP.HCM trên các tuyến đường từng là “phố thời trang” sầm uất như tuyến đường Nguyễn Trãi (từ quận 1 đến quận 5), Trần Quang Diệu và Lê Văn Sỹ (quận 3) nhiều cửa hàng thời trang, shop quần áo đã đóng cửa treo biển “trả mặt bằng”.
Tình trạng này cũng xuất hiện tại các cửa hàng thời trang trên phố Kim Mã (quận Ba Đình, Hà Nội), nơi được mệnh danh là “thiên đường thời trang” ghi nhận gần 30 cửa hàng đóng cửa. Nhiều tuyến phố mua sắm nổi tiếng khác của Thủ đô cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự.
Bên cạnh đó, các ngành hàng bán lẻ khác có thể kể đến như mỹ phẩm, thực phẩm và đồ gia dụng đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức kinh doanh trực tuyến, khiến nhiều cửa hàng truyền thống buộc phải đóng cửa vì doanh số giảm nghiêm trọng.
Dịch vụ ăn uống F&B
Các cơ sở kinh doanh ẩm thực cũng đang chịu ảnh hưởng từ làn sóng trả mặt bằng, đặc biệt tại những khu vực tập trung đông quán xá. Ở TP.HCM, phố ẩm thực Vĩnh Khánh (quận 4) nổi tiếng với nhiều hàng quán, nay trở nên vắng vẻ, nhiều địa điểm đã đóng cửa hoặc trả lại mặt bằng. Khu vực làng đại học (phía Đông TP.HCM), được mệnh danh là “thiên đường ẩm thực” cũng không ngoại lệ khi hàng loạt quán treo biển “tạm đóng cửa” hoặc “sang quán”.
Tại Đà Nẵng, tuyến phố Trần Phú vốn là khu vực được nhiều cửa hàng cà phê và quán ăn lựa chọn làm địa điểm kinh doanh, nhưng hiện tại, mặt bằng ở đây cũng đang bỏ trống hàng loạt.
Làn sóng trả mặt bằng diễn ra ở đâu?
Làn sóng trả mặt bằng diễn ra ở nhiều khu vực, bao gồm cả những nơi từng là “đất vàng”, tập trung chủ yếu ở khu vực trung tâm và các tuyến phố thương mại sầm uất tại các thành phố lớn của Việt Nam là TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
Tại thành phố Hồ Chí Minh, làn sóng trả mặt bằng diễn ra mạnh mẽ ở khu vực trung tâm. Đoạn từ Nguyễn Văn Cừ đến giao lộ Trần Phú – Nguyễn Duy Khương (quận 5) và tuyến đường thời trang Nguyễn Trãi có gần 50 mặt bằng treo biển cho thuê. Ở quận 3, các con đường đường Trần Quang Diệu và Lê Văn Sỹ, Lý Chính Thắng, Nguyễn Đình Chiểu, Võ Văn Tần cũng xuất hiện nhiều biển “cho thuê nhà”, “cho thuê mặt bằng”.
Tại các phố thương mại lớn vốn được xem là “phố kinh doanh” sầm uất như Hai Bà Trưng, Phan Xích Long, Hoàng Văn Thụ, Phan Đăng Lưu (thuộc Quận Phú Nhuận và Quận 3) ghi nhận nhiều mặt bằng trống để biển “cho thuê” hoặc “sang nhượng”.
Khu vực trung tâm và phố cổ Hà Nội là nơi diễn ra làn sóng trả mặt bằng kinh doanh và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại Quận Hoàn Kiếm, hàng loạt cửa hàng trên các tuyến phố như Hàng Bạc, Hàng Đào, Hàng Bồ, Lương Văn Can và Mã Mây treo biển “cho thuê nhà”. Nhiều khu vực mua sắm khác như Phạm Ngọc Thạch, Chùa Bộc (quận Đống Đa), Dương Đình Nghệ (quận Cầu Giấy), Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân), Quang Trung (quận Hà Đông) cũng không ngoại lệ.
Đà Nẵng cũng là một trong những thành phố lớn chịu tác động của làn sóng trả mặt bằng. Nhiều địa điểm kinh doanh trên các tuyến phố trung tâm như Hùng Vương và Trần Phú (Quận Hải Châu) liên tục đóng cửa hàng loạt. Hoàng loạt cửa hàng trên những tuyến đường đắc địa như Trần Phú, Hùng Vương, Nguyễn Chí Thanh xuất hiện nhan nhản các bảng hiệu cho thuê cửa hàng.
Lý do nào khiến các chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh “đua nhau” trả mặt bằng
Áp lực chi phí mặt bằng cao và sự cứng nhắc từ chủ nhà
Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến các đơn vị kinh doanh không thể tiếp tục trụ vững. Bất chấp tình hình kinh tế khó khăn như hiện nay, nhiều chủ nhà vẫn neo mức giá thuê cao, cụ thể như: Tại các khu vực trung tâm TP.HCM, giá thuê dao động từ 50 đến vài trăm triệu đồng mỗi tháng. Dù thị trường ế ẩm, một bộ phận chủ nhà không muốn giảm giá thuê để giữ giá trị bất động sản hoặc lo ngại mất lợi nhuận dài hạn. Điều này dẫn tới nghịch lý, mặt bằng bỏ trống nhưng giá cho thuê vẫn cao. Tương tự ở Đà Nẵng, một căn nhà 2 tầng 50m² trên đường Hùng Vương cho thuê khoảng 60-70 triệu đồng/tháng, khu vực quanh chợ Hàn có thể lên tới 100-180 triệu đồng/tháng.
Bên cạnh đó, nhiều chủ nhà còn kèm các điều khoản cho thuê cứng nhắc như phải ký hợp đồng dài hạn, cùng các yêu cầu về cọc và thanh toán (thường là 6 tháng/lần hoặc 1 năm/lần), gây khó khăn cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhỏ lẻ không đủ khả năng tài chính đáp ứng điều kiện này.
Tình hình kinh doanh khó khăn và áp lực kinh tế
Tình hình kinh doanh gặp nhiều khó khăn bởi người dân thắt chặt chi tiêu, các cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đối mặt với rất nhiều thử thách từ chi phí sản xuất tăng cao, sản xuất công nghiệp phụ thuộc vào sự phục hồi kinh tế thế giới.
Một số hộ kinh doanh chọn thuê mặt bằng trong hẻm với giá thuê rẻ hơn từ 2-3 lần so với mặt bằng mặt tiền, giúp giảm gánh nặng chi phí, điều chỉnh mức giá sản phẩm phù hợp hơn từ đó lượt khách hàng cũng tăng lên.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của kinh doanh trực tuyến
Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và mạng xã hội đã thay đổi lớn đến thói quen tiêu dùng của khách hàng. Thay vì đến cửa hàng vật lý, khách hàng ngày càng ưa chuộng mua sắm trực tuyến (qua Shopee, Lazada, TikTok Shop,…) vì sự tiện lợi và có nhiều chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Sự thay đổi này được thúc đẩy mạnh mẽ từ sau đại dịch Covid-19.
Đối với người bán, chi phí vận hành cửa hàng online thấp hơn nhiều so với việc duy trì cửa hàng truyền thống (bao gồm tiền mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, thuế,..). Hình thức livestream trên các nền tảng giúp các chủ shop tiếp cận được với nhiều khách hàng hơn (lên đến vài ngàn khách trong một lượt live) giúp bán hết hàng chỉ trong vài giờ, giúp tối ưu hóa chi phí, tăng lợi nhuận.
Cạnh tranh từ các mô hình bán lẻ hiện đại và các vấn đề về pháp lý/kỹ thuật
Thị trường bán lẻ đường phố đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các kênh bán lẻ hiện đại, đặc biệt là các trung tâm thương mại, nơi mang đến sự đa dạng hơn về hàng hóa và dịch vụ, thu hút đông đảo người tiêu dùng. Một số cửa hàng buộc phải đóng cửa do vi phạm bán hàng giả, hàng nhái. Việc kiểm tra hàng giả, hàng nhái được đẩy mạnh cũng là một nguyên nhân buộc các hộ kinh doanh phải trả mặt bằng.
Bên cạnh đó, dù mặt bằng cho thuê xuống cấp nhưng nhiều chủ nhà lại không tu sửa, một số mặt bằng không đáp ứng được các yêu cầu về chỗ đỗ xe, mặt bằng thiếu sáng, không gian chật hẹp và đặt biệt không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.
Thời điểm bắt đầu làn sóng trả mặt bằng
Sau Tết Nguyên Đán 2024 và 2025 là thời điểm ghi nhận sự bùng nổ của làn sóng trả mặt bằng. Đặc biệt tại TP.HCM, hàng loạt mặt bằng kinh doanh tại các tuyến đường trung tâm như Nguyễn Trãi, Lê Văn Sỹ, Cách Mạng Tháng Tám,… bị trả lại từ sau Tết Nguyên đán 2024. Sau Tết Ất Tỵ 2025, nhiều quán ăn, nhà hàng, địa điểm kinh doanh thời trang,… tiếp tục treo biển sang quán, trả mặt bằng, tìm người thuê mới.
Báo cáo về tình hình kinh tế xã hội tháng 1/2025 tại TP.HCM cho thấy số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng 14,6% so với cùng kỳ. Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2025 cả nước có khoảng 96.500 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, trung bình mỗi tháng hơn 24.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động, phản ánh những khó khăn kinh doanh dẫn đến làn sóng trả mặt bằng.
Những điều cần lưu ý khi trả mặt bằng
Thủ tục trả mặt bằng
Trước khi tiến hành trả mặt bằng, doanh nghiệp/hộ kinh doanh cần lên kế hoạch rõ ràng để giữ thế chủ động trong những tình huống bất ngờ. Dưới đây là những bước cần thực hiện để đảm bảo quá trình trả mặt bằng diễn ra suôn sẻ:
- Xem lại hợp đồng thuê, đối chiếu các điều khoản được quy định về trả mặt bằng như: Các hạng mục cần sửa chữa, tháo dỡ và thời hạn bàn giao mặt bằng.
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết gồm: Hợp đồng thuê, thông báo chấm dứt hợp đồng, biên bản kiểm kê tài sản, hoá đơn thanh toán (tiền thuê mặt bằng, điện, nước).
- Lập kế hoạch tháo dỡ phù hợp với thời hạn hợp đồng thuê.
- Liên hệ ban quản lý toà nhà để xin phép thi công.
- Thuê đơn vị thi công chuyên nghiệp để thực hiện thi công hoàn trả nhanh chóng, an toàn.
- Tiến hành tháo dỡ, khôi phục mặt bằng và đảm bảo công tác vệ sinh sạch sẽ, đúng quy định.
- Chủ nhà nghiệm thu hiện trạng mặt bằng sau khi hoàn tất thi công.
- Thanh lý hợp đồng thuê và nhận lại tiền cọc nếu không xảy ra sai xót hay vi phạm hợp đồng.
>> Xem thêm: Biên bản hoàn trả mặt bằng
Chọn đơn vị thi công trả mặt bằng uy tín
Nên ưu tiên chọn những đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hoàn trả mặt bằng. Điều này được thể hiện rõ qua hồ sơ năng lực và danh mục dự án đã thực hiện, thường được đăng tải trên website của đơn vị thi công.
Quy trình hoàn trả mặt bằng khá phức tạp, đòi hỏi đơn vị thi công phải có đội ngũ nhân viên, kỹ thuật viên chuyên môn cao, được đào tạo bài bản. Đồng thời, việc trang bị máy móc và thiết bị hiện đại cũng là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công.
Đơn vị thi công cần có tư cách pháp nhân rõ ràng và quy trình làm việc minh bạch thông qua mã số thuế, giấy phép kinh doanh và thông tin về người đại diện pháp lý để đảm bảo chịu trách nhiệm khi hợp tác. Bên cạnh đó, hợp đồng dịch vụ phải được soạn thảo rõ ràng, chi tiết, quy định cụ thể về phạm vi công việc, tiến độ, chi phí, phương thức thanh toán, trách nhiệm của hai bên cũng như điều khoản giải quyết tranh chấp.
Dưới tác động của chuyển đổi số, sự dịch chuyển của thị trường cùng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng là điều tất yếu diễn ra, các cửa hàng truyền thống sẽ không hẳn biến mất nhưng cần đổi mới, ứng dụng công nghệ để thích nghi và tồn tại. Nếu quý khách đang có nhu cầu hoàn trả mặt bằng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với LephongMoving qua hotline: 1800.00.68 để nhận được tư vấn miễn phí ngay hôm nay.
Các bài viết liên quan
